Cách tránh tai biến khi dùng các sulfamid kháng khuẩn

Các sulfamid có phổ kháng khuẩn rộng nên được chỉ định rộng rãi trong các bệnh nhiễm khuẩn: nhiễm khuẩn đường hô hấp (viêm phổi, viêm phế quản, viêm họng), nhiễm khuẩn tiết niệu, sinh dục, đường ruột (lỵ trực khuẩn, viêm ruột), viêm màng não, đau mắt hột, bệnh ngoài da... Tuy nhiên, nếu không biết cách sử dụng sẽ không phát huy được hiệu quả của thuốc mà còn gây ra các tai biến do thuốc hoặc vi khuẩn kháng thuốc.

Một số sulfamid thường dùng như: sulfacetamid natri (sulfacylum, optin), sulfadiazin, sulfaguanidin (ganidan), sulfamethoxazol (SMX), co-trimoxazol (bactrim, bisepton)...

Nếu như kháng sinh có tác dụng diệt vi khuẩn thì sulfamid chỉ có tác dụng kìm khuẩn. Cơ chế tác dụng kìm khuẩn của sulfamid là do thuốc cạnh tranh với acid paraaminobenzoic (A.PAB) trong tế bào vi khuẩn, làm cho việc tổng hợp và vận chuyển acid folic thành nucleoprotein cần cho mọi tế bào sống của vi khuẩn bị ngưng trệ, gây rối loạn sự sinh sản và phát triển của vi khuẩn. Do đó, vi khuẩn bị tiêu diệt trước sức đề kháng của cơ thể hoặc nhờ tác dụng của thuốc. Vì vậy, khi sử dụng sulfamid lúc đầu phải dùng liều cao tạo nồng độ thuốc cao trong máu để tranh chấp với A.PAB. Nếu liều ban đầu không đủ nồng độ để kìm hãm vi khuẩn thì vi khuẩn sẽ sinh ra những chủng mới có khả năng kháng lại sulfamid làm cho thuốc kém hoặc không còn tác dụng.

Tai biến khi dùng sulfamid
Các sulfamid có thể gây sỏi thận (do sản phẩm acetyl hóa của sulfamid khó tan sẽ lắng đọng và kết tinh thành sỏi ở thận hoặc niệu quản, gây bí tiểu tiện, đái ra máu, gây cơn đau do sỏi thận), gây buồn nôn, đi lỏng, viêm gan (ít gặp hơn), gây dị ứng như mẩn ngứa, ban đỏ, viêm da, có khi tiến triển toàn thân (khi dùng sulfamid thải trừ chậm) nên không dùng sulfamid cho người mẫn cảm với thuốc. Ngoài ra, có thể gây tổn thương hệ thống tạo máu (với các biểu hiện như thiếu máu, giảm bạch cầu hạt, giảm tiểu cầu), gây viêm nhiều dây thần kinh, chứng lú lẫn, tâm thần, viêm tĩnh mạch, huyết khối, vàng da...

Nguyên tắc sử dụng
- Để tránh hiện tượng vi khuẩn kháng thuốc ngày đầu phải dùng liều cao (liều đầu uống 2g, sau 4 giờ lại uống 1g) đủ nồng độ để kìm hãm vi khuẩn. Những ngày sau giảm dần đến liều đủ duy trì nồng độ kháng khuẩn trong máu.
- Phải dùng đủ thời gian, thường uống từ 7 - 9 ngày liền.
- Để tránh sỏi ở đường tiết niệu, khi dùng sulfamid cần uống nhiều nước (1g sulfamid kèm 0,5 lít nước) hoặc uống kèm natri hydrocarbonat (làm kiềm hóa nước tiểu, tránh sỏi thận).
- Tác dụng của sulfamid sẽ bị giảm đi khi nồng độ A.PAB tăng cao, do đó khi rắc sulfamid vào vết thương (điều trị bệnh ngoài da) phải rửa sạch máu, mủ để tránh A.PAB làm giảm tác dụng của thuốc. Nếu không thuốc sẽ kém tác dụng.
- Khi dùng sulfamid nên phối hợp với các thuốc khác như phối hợp với kháng sinh (để tăng hiệu quả điều trị), với vitamin (tăng sức đề kháng của cơ thể và bù lại lượng vitamin đã hao hụt do dùng thuốc).
- Không dùng phối hợp sulfamid với các thuốc phân hủy ra A.PAB như novocain... Nếu dùng đồng thời với các thuốc phân hủy ra A.PAB thì sulfamid sẽ bị mât tác dụng kháng khuẩn.

DS. Hoàng Thu

Read More

Làm gì để bảo tồn những bài thuốc cổ truyền?

Đồng bào các dân tộc miền núi có nhiều bài thuốc cổ truyền rất quý, có giá trị về nhiều mặt như: Thuốc uống không để lại phản ứng phụ, giá cả lại quá rẻ, dễ nấu dễ uống, có nhiều ở khắp nơi trong rừng...

Riêng tại huyện Con Cuông có những bài thuốc hay, đang được nhiều người biết và chữa bệnh có hiệu quả: Như thuốc bó gãy xương; Thuốc làm tan sỏi thận, sỏi bàng quang; Thuốc giúp chị em phụ nữ sau khi sinh chỉ cần 3 nồi vừa uống, sau 3 ngày hoàn toàn sạch sẽ, lại có thêm nhiều sữa cho con bú; Thuốc chữa bệnh vô sinh.

Tất cả các loại thuốc trên toàn bằng cây rừng, do các thầy Lang lấy trong rừng, đem về đắp bó vào cơ thể hoặc sắc uống. Nếu bị gãy xương tùy theo mức độ nặng nhẹ, nếu gãy nhẹ chỉ cần vài lần bó thuốc sẽ khỏi, nếu nặng cần bó nhiều ngày hơn. Nếu bị sỏi thận hay sỏi bàng quang lấy thuốc về sắc uống, thuốc có tác dụng làm tan sỏi và đẩy nó ra ngoài cơ thể.

Có thể kể tên một số thầy lang hiện nay như: Thuốc chữa gãy xương của ông Thời (Bình Chuẩn); Thuốc chữa sỏi của Thầy Xuân (Chi Khê); Thuốc giúp chị em phụ nữ, chữa vô sinh của ông Cường Việt (khối 1 thị trấn)... Gần đây ông Phan Trọng Tính dược sỹ cao cấp của bệnh viện Con Cuông, qua tìm hiểu, nghiên cứu các bài thuốc dân tộc cổ truyền, đã chế ra loại thuốc chữa đau bụng tiêu chảy, tẩy giun móc, Sán dây bằng cây rừng rất hiệu nghiệm.

Tuy vậy hiện nay điều đáng lo ngại là các thầy Lang đều là những ông bà già tuổi xưa nay hiếm. Cũng có người đã truyền lại cho con cháu, nhưng xem ra lớp trẻ không mặn mà lắm! Trước đây gần như thôn bản nào cũng có các thầy lang chữa bệnh cổ truyền, nhưng nay thấy thưa dần. Cũng có thể do sự phát triển mạnh của khoa học kỹ thuật tây y, thuốc tân dược nhiều, nhanh và tiện lợi hơn nhiều, nên làm cho những bài thuốc cổ truyền ngày một mai một dần, thậm chí mất hẳn.

Để bảo tồn những bài thuốc quý cổ truyền của dân tộc, ngoài việc tuyên truyền vận động, các thầy thuốc cần động viên, truyền nghề cho con cháu. Và không thể thiếu sự đầu tư của nhà nước như cấp kinh phí nuôi thầy, trả công cho các thầy viết lại sách các cây thuốc quý và cách pha chế, đầu tư mở lớp học truyền nghề cho lớp trẻ, để họ tiếp thu, học hỏi bảo tồn nghề thuốc cha ông để lại.
Đất nước ta có rừng vàng, trong rừng có ngàn loại cây thuốc quý chữa bệnh, rất mong ngành y tế tham mưu cho Đảng và Nhà nước sớm có kế hoạch phát huy và bảo tồn nghề thuốc cổ truyền của đồng bào các dân tộc miền núi, mở ra một hướng mới trong việc chữa bệnh cho nhân dân bằng cây thuốc quý của chúng ta.
Phùng Văn Mùi

Read More

Dùng thuốc có độc tính lâu dài dễ gây suy thận

Theo thông tin được đưa ra tại Hội nghị Điều trị suy thận mãn do Hội Thận học Hà Nội vừa tổ chức, cả nước hiện có khoảng gần 6 triệu người bị suy thận mạn tính. Trong đó chỉ có 10% bệnh nhân suy thận mãn giai đoạn cuối được lọc máu, 90% còn lại tử vong.

Các chuyên gia cho biết, đa phần bệnh nhân suy thận được phát hiện muộn do triệu chứng của suy thận có thể chỉ xuất hiện khi chức năng thận còn lại 1/10 so với mức bình thường. Biểu hiện đặc trưng của bệnh là: người sưng phù, mệt mỏi, xanh xao, đau đầu, chán ăn, buồn nôn, đi tiểu nhiều lần. Những bệnh nhân bị đái tháo đường, tăng huyết áp, viêm cầu thận, sỏi thận, lupus ban đỏ, thận bẩm sinh, suy tim… có nguy cơ bị suy thận cao hơn người bình thường. Đặc biệt, những người có tiền sử dùng thuốc lâu dài, gây độc tính cao với thận cũng dẫn đến suy thận.

Read More

Đình chỉ việc trị bệnh bằng giẫm, đạp

Ông Trần Quý Tường - Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) hôm qua cho biết, cơ quan này đã chỉ đạo Sở Y tế Thái Nguyên xem xét đình chỉ hành nghề chữa bệnh đối với "thần y phố Cò" là bà Phạm Thị Phú (P.Thắng Lợi, thị xã Sông Công, Thái Nguyên).

Hình ảnh minh họa

Từ năm 2006 bà Phú đã tiến hành chữa bệnh bằng cách giẫm, đạp lên người bệnh hoặc thổi hơi, bắt tay người bệnh để truyền năng lượng khi điều trị các bệnh đau xương khớp, tai biến mạch máu não; ung thư, hiếm muộn, viêm loét dạ dày, sỏi thận... Trước khi hành nghề chữa bệnh, bà Phú làm nghề bán cá, từng phải điều trị bệnh tâm thần, không có bằng cấp, chứng chỉ về y khoa, không có bài thuốc gia truyền.

Nam Sơn

Read More

Kim tiền thảo trị sỏi thận

- Kim tiền thảo còn gọi là mắt trâu, mắt rồng, vẩy rồng, có tên khoa học là Desmodium styracifolium (Osb) thuộc họ cánh bướm.

Kim tiền thảo là cây thảo, sống lâu năm, bò sát đất, dài khoảng 1m. Lá mọc so le, gồm 3 lá chét hình tròn, có lông. Hoa tự hình chùm, tràng hoa hình bướm, màu tía. Quả loại đậu, dài 14 - 16mm, chứa 4 - 5 hạt. Mọc hoang trên vùng đồi trung du, vùng núi.

Kim tiền thảo có tác dụng thanh nhiệt, lợi thủy, tiêu sạn, giải độc, tiêu viêm; Lợi thủy, thông lâm, tiêu tích tụ. Chủ trị các chứng nhiệt lâm, thạch lâm, sỏi mật, hoàng đản, ung nhọt do nhiệt độ; Trị gan mật kết sỏi, sỏi thận, tiểu buốt, hoàng đản.

- Liều dùng: 20 - 40g mỗi ngày, có thể uống liên tục, không có độc hại.
- Chú ý: Người tỳ hư, tiêu chảy không nên dùng.

Nghiên cứu tác dụng dược lý của kim tiền thảo cho thấy: Nước sắc kim tiền thảo có tác dụng làm tăng tuần hoàn mạch vành, hạ áp lực động mạch, làm chậm nhịp tim, giảm lượng oxy ở tim. Tuần hoàn của thận và não cũng tăng, cơ tim co lại. Do đó, có thể nghĩ đến việc kim tiền thảo có tác dụng chữa được cao huyết áp. Tuy nhiên, trong thực tế người ta không dùng kim tiền thảo để chữa bệnh cao huyết áp, mà sử dụng kim tiền thảo như một vị thuốc đặc hiệu để điều trị sỏi tiết niệu, sỏi mật và sỏi gan.
Để điều trị cao huyết áp có thể dùng các vị thuốc đặc hiệu như hòe hoa, ba gạc, bạch đồng nữ, câu đằng, cúc hoa...

soithan.vn

Read More

Trung Quốc lại phát hiện sữa có melamine

Cơ quan an toàn thực phẩm Trung Quốc vừa bắt giữ 64 tấn nguyên liệu sữa nhiễm hóa chất độc hại melamine, tại một nhà máy ở tỉnh Thanh Hải, tây bắc Trung Quốc, theo Tân Hoa xã.

Kết quả xét nghiệm cho thấy tỷ lệ melamine có trong bột sữa cao gấp 500 lần mức cho phép, theo cơ quan kiểm nghiệm của tỉnh Cam Túc, nơi phát hiện sữa bột nhiễm chất độc.

Sau đó, cảnh sát phát hiện số sữa bẩn này bắt nguồn từ xí nghiệp sữa Đông Viên ở tỉnh Thanh Hải lân cận. 12 tấn sữa thành phẩm bị nhiễm melamine, cũng bị thu giữ.

Khoảng 38 tấn nguyên liệu sữa đã được mua từ tỉnh Hà Bắc, nơi xảy ra vụ sữa bẩn khiến nhà máy sữa Minh Hòa phải đóng cửa hồi năm 2008, cảnh sát cho hay. Phó giám đốc cơ quan kiểm nghiệm của tỉnh Cam Túc Vương Trung Tập nói, rất có thể người ta đã mua sữa bẩn, lẽ ra phải được tiêu hủy sau vụ việc năm 2008, về chế biến và định tung ra thị trường. Melamine được sử dụng để sản xuất nhựa, phân bón và bê tông.

Chất này khi được cho vào thực phẩm có thể làm tăng hàm lượng protein (giả tạo) nhưng có thể gây sỏi thận và suy thận. Hồi năm 2008, chất melamine bị phát hiện trong sản phẩm của 22 nhà máy sữa ở Trung Quốc, nghĩa là cứ năm nhà cung cấp sữa ở nước này có một hãng có sản phẩm chứa melamine.
Vụ việc khiến người tiêu dùng rất tức giận và nhiều nơi trên thế giới lên tiếng chỉ trích về chất lượng hàng thực phẩm Trung Quốc. Hơn 20 người bị kết án và hai người phải lĩnh án tử hình. Dù vậy, sau đó thỉnh thoảng người ta vẫn phát hiện sữa bẩn được bày bán.

soithan.vn

Read More

Suy thận mạn tính: Nguy cơ tử vong cao gấp 5 lần người bình thường

Đây là thông tin được PGS-TS-BS Phạm Văn Bùi - Tổng Thư ký Hội Niệu-Thận học TPHCM - đưa ra tại Hội thảo khoa học: Chiến lược điều trị suy thận mạn tính được tổ chức vào sáng ngày 3.7 tại TPHCM.

Tính đến nay, tại VN, số người mắc suy thận mạn tính ước tính lên đến con số 8 triệu người.
Cũng theo PGS-TS Phạm Văn Bùi cho biết, tại VN, số bệnh nhân suy thận mạn tính đang gia tăng nhanh cùng với tốc độ gia tăng của một số bệnh như cao huyết áp, tiểu đường, viêm cầu thận, thiếu máu...
Suy thận mạn tính là một tổn thương không phục hồi của các đơn vị thận, làm mất dần chức năng thận. Bệnh không thể chữa khỏi và thường diễn tiến âm thầm. Người bị suy thận mạn tính sẽ tăng 34% nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ, đồng thời có nguy cơ tử vong cao gấp 5 lần so với người bình thường.
Triệu chứng của suy thận có thể chỉ xuất hiện khi chức năng thận còn lại 1/10 so với mức bình thường. Do đó, phát hiện sớm suy thận có ý nghĩa lớn trong việc phòng ngừa bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng hơn. Biểu hiện đặc trưng của bệnh như: Sưng phù, mệt mỏi, xanh xao, đau đầu, chán ăn, buồn nôn, tiểu nhiều lần, tăng creatinin huyết hoặc protein niệu...
Nguyên nhân gây bệnh như: 40% do đái tháo đường, 30% do tăng huyết áp, 10% do viêm cầu thận, ngoài ra còn do sỏi thận, lupus ban đỏ, thận bẩm sinh, suy tim và cũng có thể là hậu quả của việc dùng lâu dài thuốc gây độc tính cao với thận.
Do đó, việc phát hiện sớm để điều trị sẽ làm chậm diễn tiến của bệnh, bảo vệ, cải thiện chức năng thận, chậm tiến trình suy thận, giảm nhu cầu chạy thận trong xã hội. Theo PGS- TS Nguyễn Thị Bay - Trưởng khoa nội Y học cổ truyền BV ĐH Y Dược TPHCM: Để làm chậm tiến triển của suy thận mạn tính cần có chế độ ăn hạn chế đạm, ít muối, kiểm soát tốt huyết áp, ngăn chặn các yếu tố thúc đẩy tiến triển bệnh như thuốc lá, dùng thuốc và dược chất không hợp lý, tăng acid urid, RP lipid máu, tiểu đường, có thai...
Người dân có thể phát hiện bệnh sớm với các triệu chứng như phù (chân, xung quanh mắt), mệt mỏi, xanh xao, đau đầu, buồn nôn (do thiếu máu và tích lũy chất cặn bã trong cơ thể), đi tiểu thường xuyên (đặc biệt là về đêm), tăng creatinin huyết hoặc protein niệu, tăng huyết áp, tăng kali máu, giảm erythropoietin, nhiễm nitơ và urê máu, đau lưng...
Theo các chuyên gia về thận tiết niệu, chế độ ăn uống giúp hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh này như: Không nên ăn quá nhiều những thức ăn chứa nhiều canxi như nghêu, sò, tôm, cua... vì canxi có thể kết tinh thành sỏi thận.
Những thức ăn có nhiều acid oxalic cũng nên hạn chế (chất này có trong rau dền, rau muống, cải bó xôi...). Đặc biệt, ăn mặn sẽ dẫn tới cơ thể hấp thu nhiều muối, làm rối loạn cân bằng nước trong cơ thể. Đối với những người cao huyết áp, lại càng không nên ăn quá mặn, bởi huyết áp cao sẽ làm tổn thương các mạch máu, ngăn cản mạch máu loại trừ các chất cặn bã.
Uống nhiều nước là biện pháp hiệu quả để giúp thận lọc chất độc, cặn bã có thể tạo thành sỏi thận ra ngoài tốt hơn. Bác sĩ cũng khuyến cáo, không nên thấy khát mới uống nước, mỗi ngày một người nên uống ít nhất từ 1,5 - 2 lít nước đã được nấu chín. Ngoài ra, không nên dùng nhiều thức uống lợi tiểu như trà, cà phê vì có nguy cơ làm mệt thận, tạo sỏi thận.

Read More